A intifada dos saharauís

Ante a súa actualidade estes día, reproduzo en Cabrafanada o artigo de opinión que publique en A Nosa Terra a principios de ano. Incide na importancia da rebelión nas zonas ocupadas. Hoxe por hoxe, é a única via, a través do conflito, para saír do conflito.

Saharauís

A folga de fame de Aminatu Haidar sacou á luz publica un conflito esquecido e enquistado, que durante 35 anos imprimiu sobre o corpo dos saharauís a condición, case eterna, de refuxiados. Pero, ademais, sacou á luz pública outra cuestión: unha resolución satisfactoria da ocupación non vai chegar nunca grazas aos pacientes esforzos dos refuxiados senón, máis ben, grazas á difícil resistencia dos saharauís que viven en territorio ocupado.
Para volver a atopar na prensa internacional certo eco da causa hai que remontarse á intifada do ano 2005. A intifada, por certo, sempre existiu e sigue existindo, nas zonas ocupadas por Marrocos, aínda que con dificultades, cun xigantesco control policial e cunha estrita lei de silencio mediático. A do silencio é a tónica habitual da loita dun pobo nómada, confinado a vivir en condicións precarias nos campamentos de refuxiados e represaliado, perseguido e marxinado nas zonas ocupadas. En realidade, os saharauís, loitan polo seu dereito a existir. Por iso non se apagou aínda a súa resistencia e é moi difícil que se apague.
As cousas cambiaron moito, con todo, nos campamentos. A estratexia marroquina de dilatar o conflito no tempo está a dar algúns resultados: medrou considerablemente a desesperanza, existe certa desconexión das novas xeracións coa causa e o país, moitos saharauís buscan alternativas fóra… A maiores, o programa Vacacións en Paz creou tensións e desigualdades en Tinduf debido á solidariedade mal entendida e incidiu demasiado na colaboración humanitaria esquecendo o compromiso político nun conflito que é estritamente político.
Sen dúbida, hoxe máis que nunca, a esperanza está na resistencia e na rebelión das propias zonas ocupadas.

Fran Alonso

Sáhara, territorio ocupado

Agustín Agra acaba de enviarme unha foto especialmente emotiva para min. Sacouna durante a súa viaxe ao corazón pedregoso do deserto do Sáhara. En contra do que poida parecer, non é que Territorio ocupado sexa un libro de cabeceira nos campamentos de refuxiados. Nin moito menos; teñen cousas bastante mellores que facer. Pero eu non podo evitar que a foto me resulte intimamente entrañable. A verdade, non creo que ninguén nese duro exilio alxeriano lese Territorio ocupado, excepto se cadra o inesquecible Mahayub Sidina e algún que outro despistado. O caso é que nas escasas ocasións en que Territorio ocupado circulou pola hamada de Tinduf, puiden ver como o libro funcionaba sempre como se fose un álbum de fotos no que os saharauís buscaban caras coñecidas. E ese pequeno mérito é unha honra para o fotógrafo. Ese mérito, por suposto, é de Manuel Vicente. Agora, grazas a esta ultimísima fotografía do escritor Agustín Agra podo recoñecer o meu libro (supoño que proporcionado por Agustín) entre as mans agarimosas dunha nena saharauí, que o sostén para abeirar a súa ollada curiosa. Estas pequenas cousas son as que, de verdade, compensan; e síntome feliz de poder dicir que por unha foto así xa pagou a pena escribir ese libro, para mín o máis duro e complexo de cantos escribín (refírome ao proceso creativo, evidentemente). Pois brindo por esta nena e pola súa liberdade.