Para que no 2013 sexa a poesía o valor que máis cotice en bolsa

Carta de CEDRO aos asociados. A entidade denuncia o Estado español ante as autoridades europeas

Acabo de recibir esta carta de CEDRO, que reproduzo.

Estimado Fran Alonso:

Me pongo en contacto con usted para informarle de la situación crítica en la que se encuentra la gestión colectiva de los derechos de autor.

A finales del año 2011 el Gobierno cambió el sistema de compensación por copia privada (conocido como canon de copia privada). Debido a ello los ingresos procedentes de este derecho pueden considerarse prácticamente nulos.

Como ya le hemos informado a través de nuestros canales de comunicación, tras esta modificación del sistema es el Estado quien ha asumido la financiación de esta compensación en sustitución de las empresas tecnológicas. En los Presupuestos Generales del Estado (PGE) para 2012, aprobados el pasado mes de junio, se introdujo una partida de tan solo 5 millones de euros para compensar a todos los titulares de derechos del libro, la música y el cine.

Esto supone un descenso enorme de la compensación que venían recibiendo los creadores y productores culturales de nuestro país, y sobre todo, los autores y editores de libros. Para hacerse una idea de ello, valga como ejemplo que en el año 2011, cuando la industria tecnológica asumía este pago, se recaudaron casi 115 millones de euros por este concepto, 19,29 millones de euros correspondieron a los autores y editores representados por CEDRO.

Como puede comprobar, la situación es gravísima. Ni siquiera, a día de hoy, se ha hecho efectiva la cantidad «simbólica» que correspondería a los titulares de derechos para este año, y el Real Decreto aprobado por el Ejecutivo el pasado 7 de diciembre remite a una futura Orden Ministerial para determinar qué parte de los 5 millones incluidos en los PGE  corresponde al libro, al audio y al video.

Frente a este estado de cosas, CEDRO ha tomado decisiones. Nuestra Entidad denunció el pasado mes de noviembre al Estado español ante las autoridades europeas porque no se está compensando adecuadamente a los autores y editores por la copia privada de sus obras y, por lo tanto, se está yendo en contra de lo dispuesto en las directivas comunitarias al respecto.

Le mantendremos informado de cómo evoluciona la situación.

Cordialmente,

Magdalena Vinent
Directora General

Os elefantes aínda non morreron

Hai uns días dei tres charlas en centros de ensino do Condado: no IES Pedras Rubias de Salceda e no IES Pedra da Auga de Ponteareas, sobre o meu libro Cemiterio de elefantes, que dezaoito anos despois da súa publicación continúa vivísimo, e no IES de Salvaterra, onde fixen unha intervención poética arredor da miña antoloxía Poetízate. A fin de semana anterior estiven nunhas interesantes Xornadas de Igualdade do Concello do Grove falando dos personaxes femininos en A punta de pistola (e tamén de Cartas de amor, que está todo protagonizado por mulleres).
Reproduzo un vídeo que fixeron os rapaces e rapazas do IES Pedras Rubias, de Salceda, con diferentes propostas de portada para Cemiterio de elefantes. Recomendo velo porque, desde logo, humor non lles falta. Parabéns!

O «disco díscolo» de Os da Ría: para non perdelo!

Unha das boas cousas que me sucederon no Culturgal foi tropezar co stand de Os da Ría, onde o inefable Tomas Lijó, dotado dun inusitado espírito comercial, logrou colocarme no só o disco, que eu xa pretendía mercar de meu, senón todo o pack completo do disco con tres botellas de viño do Ribeiro, marca Senlleira, de colleita exclusiva de Os da Ría. O viño non tiña intención de mercalo, pero a capacidade persuasoria de Tomás Lijó conseguiu que eu saíse de alí coas tres botellas debaixo do brazo.
Eu coñecía a Os da Ría, basicamente, a través da campaña de promoción de Dioivo. O disco, que se titula Disco díscolo e foi gravado a través de crowdfounding, non ten perda. Agradézolle a Tomás que mo empaquetase con viño, porque se o disco xa alegra a vida, co viño xa non digamos!
Así que partir deste momento declárome fan eterno de Os da Ría e, desde que o CD segue os meus pasos vitais, non deixei de escoitar nin un segundo cancións tan «coxonudas» como as que lle dedican ao insigne xornalista lugués «Fernando Ónega», a incomparable «Conga de Uxío Novoneyra»,  a canción real coa que agasallan á «Infanta Elena», a dúbida existencial que plantexan na canción «Manuel María, é tío ou é tía?», ou o emotivo «Se me dan a escoller un país», que é o tema número 16, pecha o disco e ten a súa orixe no Plan Galicia.
En fin, que collamos por onde collamos calquera das «cantareliñas» do CD, Os da Ría fan unha música fresca, divertida, paródica, con moito «fumor», ben feita, cosmoPolita, e, por se fose pouco, son cultos, pois len a Neruda en moitísimas linguas. Son realmente hiperenxebrantes!
Os da Ría son Carlos Meixide, Tomás Lijó (voces), Xabier Olite (guitarra), Ramón Rúa (batería), Suso Alonso (teclas) e Roi Fernández (baixo). 

Que din eles de si mesmos? Isto: «Os da Ría levan ans defendendo enriba de os esceairos (e as veces debaixo), o galegueiro como ferramenta de expresión cultural e festeira de o póbolo galegueiro. Un grupo ideado por Carlos Meixide e Tomás Lijó, e musicado por Suso Alonso, Xabier Olite, Ramón Reynolds e Roi Fernández. O amplísimo repertorio do grupo, creado a modo de skectchs para as Ultranoites dos últimos 10 ans, recorre, desde o territorio do absurdo, da crítica máis ácida e da parodia, a vida social, cultural e política de a Galicia Nai e Señora, nun espectáculo ao que o público nunca é indiferente».

Por certo, na súa páxina web pode verse unha recomendable actuación completa gravada en directo (onde, por exemplo, pode escoitarse ao ritmo cañí de Manolo Escobar unha canción que tamén soa a Suso Vaamonde, ou a Cánovas, Rodrigo, Adolfo y Guzmán no tema «Por que será que voto benegá»?), pero, sobre todo, recomendo mercar o Dísco Díscolo como magnífico «agasaxo» de Nadal, sexa ou non acompañado do bo viño Senlleiro, que é viño do Ribeiro. Dito queda.
Non o perdades!!!!!
Adiante Os da Ría!!!!
Xoder, xoder, que galegos son!

 

Carta a unha muller maltratada

Non a vin ata hoxe, porque non toda a prensa chega ao Val Miñor, pero onte, o Diario de Pontevedra publicou unha carta a unha muller maltratada, que escribín a petición da xornalista Sara Vila. Canda a miña, publicaronse tamén cartas de María Xosé Queizán, Agustín Fernández Paz, María Reimóndez, Ramón Nicolás e Teresa Moure.

Se che son sincero, non sei como comezar esta carta. Cando a leas, non quero semellar compasivo, ridículo, falso, moralizante, ficticio ou vanal. E resulta tan doado caer nesas ou peores trampas! Por iso titubeo. Por iso dubido tanto, agora. Porque é moi, moi, moi díficil atopar as palabras que me poidan aproximar á verdade do teu sufrimento. Son consciente, e por iso non sei que dicirche. 

Sabes?, teño a sensación de que diante de ti, diante da dor inmensa dunha muller maltratada, as palabras non abondan. As palabras non son quen de dar conta da túa angustia. Para cada liña, para cada renglón, procuro as máis axeitadas. Míroas, percórroas a modo, coa lingua, co pensamento. Busco desesperadamente as que me axuden a dirixirme a ti, a construír todo o que viviches, o que vives, o que quedará incrustado no pozo dos teus ollos para sempre. E súo, porque non dou atopado as palabras. Síntome ridículo, porque o único que fago é darlles voltas para tentar captar o calado da túa dor, para procurar comprender algo que só se enxerga cando se vive.  

Hai uns anos, escribín un libro de relatos protagonizado por mulleres. Titulábase Cartas de amor e, malia o título, o amor que move as protagonistas case sempre é imposible. E, sabes por que é imposible? Porque as mulleres que habitan o libro viven circunstancias desesperadas, circunstancias extremadamente duras: a prostitución ou a marxinación social; son vítimas da guerra ou da probreza; son mulleres desprazadas, fuxitivas. Cando escribín o libro, pensei na posibilidade de abordar tamén a violencia de xénero. E, sabes por que non o fixen? Porque non fun quen. Porque, coma hoxe, non atopaba as palabras para unha dor coma a túa. Ese foi un dos meus fracasos no libro. Non se ve, porque é un fracaso ausente. Pero eu seino e, coma tal, lévoo dentro de min.   

Hoxe, coma daquela, busco desesperadamente algunhas palabras que me axuden a escribir esta carta para ti. E súo, porque non as atopo. Paréceme extremadamente difícil. Difícil?, pregúntome a min mesmo con ironía. Dificil, repróchome, é vivir abouxada polo eco brutal do silencio, día a día, dese silencio violento que se constrúe tamén con palabras. Pero, con que palabras? Son escritor, dígome, adiante: escribe! E non me sae. Néganse. As palabras, néganse. E, de súpeto, nesa negación creo entender algo, porque descubro que é unha palabra na que reside a verdade: Negación. Dígoa en alto: Negación. Bérroa: Negación. É a única palabra que non che roubaron: negación. Tamén é a única que asolaga a miña escrita. Cunha soa palabra, non podo escribirche. Síntome un escritor cego. Non vexo nada. Só o baleiro. A Negación.  

Sabes? Houbo un filósofo que se chamaba Adorno que dixo que despois do sucedido en Auschwitz a poesía era imposible. Se cadra, é semellante ao que me sucede coas palabras ante ti. Quedo mudo. Por iso non sei expresar a magnitude do teu sufrimento. Se tivese que escribirlle a el, en cambio, o lume prendería cada letra.  

Se tivese que escribirlle a el, ao que comete un dos actos máis cobardes, miserables e indignos de cantos existen, incendiaríaseme a gorxa e queimaríalle a súa pel de serpe velenosa que muda en función da persoa que ten diante. Deixaríalle ao descuberto ese tecido celular violento, ruín, impasible, destrutor que agacha baixo a epiderme.  

A ti, en cambio, só me atrevo a dicirche unha cousa: non te deixes enganar. Porque, se el actúa, as palabras non abondan para identificar o teu sufrimento.

Debate sobre «Ninguén» no Club de Lectura o IES de Poio

No club de lectura do IES de Poio mantiveron un debate, que gravaron e publicaron en mp3 arredor do meu libro Ninguén. Reproduzo a anotación do seu blog ao respecto.

NINGUÉN de FRAN ALONSO: Primeira sesión en audio

Esta mañá tivemos a primeira posta en común sobre Ninguén de Fran Alonso, no grupo 1 do club de lectura de 2º de bacharelato.
Tralo "ruído" inicial, a conversa foinos levando cara adiante e dun "non entendo nada" chegamos a extraer conclusións e compartimos puntos de vista:

O autor envíanos o seguinte enlace para comprender mellor a súa obra, sera convinte que lle botemos unha ollada.

José María Gay, o economista indignado

A través dun retwitt de Ramón Nicolás vin este vídeo da Asociación Profesional de Asesores Fiscales Comunidad Valenciana no que o economista catalán José Maria Gay acusa duramente ao goberno e a Mariano Rajoy de ineptitude, de propiciar e permitir o fraude fiscal, e fai un chamamento á revolución social, culpando a corrupción política da pésima imaxe internacional do Estado español.

Personaxes marcados polo destino: Entrevista de Pemón Bouzas na TVG sobre «A punta de pistola»

Unha novela inspirada nun feito real

«Algúns sucesos denotan unha carga tráxica tan forte que en apariencia resultan cómicos. Cando menos, esa é a impresión que produce a acción levada a cabo por unha parella que secuestrou os seus dous fillos a punta de pistola no punto de encontro dun centro de acollida en Vigo».

Estas palabras non as escribín agora. Escribinas nun artigo de opinión publicado en outubro de 2006. A continuación engadía na miña columna: «Porque a realidade, cando quere, pode ser máis inverosímil que a ficción». Seis anos despois, asumín o reto de converter aquel suceso nun asunto literariamente coherente. Tratábase de converter un feito real pero aparemente inverosímil nunha novela de ficción aparentemente verosímil.

De aí naceu esta novela. De aí e do interese pola vida dunha muller real, Celia Rivas, a primeira camioneira galega e española, unha pioneira que, en 1932, puxo as súas mans femininas ao volante dun camión.

Así que máis de vinte anos despois de aparcar un Tráiler no primeiro garaxe da miña escrita pública, aquela novela coa que gañei o Premio Blanco Amor, volvín outra vez ao volante, desta vez da man dunha camioneira, que me conduciu ao Premio La Voz de Galicia de Novela por Entregas.

Como adoito, a miña aposta centrouse nunha novela na que se cruzan camiños, que procura o coloquio co seu tempo, que interpreta a sociedade actual a través dunha ollada interrogativa sobre o que está a suceder ao noso redor. E é así sen querer desprezar ningún dos atributos cos que a literatura pode arrogarse: arte, diversión, construción lingüística, entretemento, identidade, xogo, ocio, denuncia, creación, terapia, investigación, etc, etc.

A punta de pistola naceu de todo iso, coa vocación primorial de enganchar aos lectores dunha novela por entregas, partindo dun ritmo trepidante, e sen renunciar a un xeito contemporáneo de entender a literatura. A punta de pistola é, se cadra, unha road movie que convida reflexionar sobre a desestruturación social, sobre a familia e a educación, sobre a innovación e a comunicación, e sobre a infancia.

«Posta de sol»: Un conto breve con humor

Hai cousas que, cando un as ve, dan ganas de fotografalas. Ás veces intento reter algunhas imaxes coa cámara porque sei que teñen interese literario. Hai imaxes que, só con miralas, cóntanche unha historia. Outras veces o que me sucede é que capturo unha imaxe e algún tempo despois esa imaxe pídeme timudamente un relato.
Hai uns meses quedei extasiado cun cartel que vin diante dos meus ollos. Non dubidei nin un momento en que tiña que fotografalo. Non podía deixar de apropiarme daquela imaxe. Hai un par de semanas escribín un relato breve a partir daquela foto. Sinceramente, creo que aquela imaxe estaba pedindo a berros unha historia, así que a escribín.
Agora pode lerse aquí, para quen o desexe. É un conto con moito humor. Creo que non podía ser doutro xeito.

Tanto a foto como o conto breve están en tumblr e poden lerse neste enlace.